آزمايشگاه شفاءالرضا (ع) - SHAFANEWS
هدف از تارنما آشنائی برای: 1- بارداران 2- نو مادران 3- بیماران 4- پزشکان---با سپاس علیرضا عرفان  
قالب وبلاگ

قرص‌های ضدبارداری حاوی هورمون‌هایی هستند که جلوی تخمک گذاری را گرفته و ازطریق ایجاد تغییرات دیگری در بدن نیز به پیشگیری از بارداری کمک می‌کنند.

سؤالات رایج در مورد قرص‌های ضدبارداری

 

سؤالات رایج در مورد قرص‌های ضدبارداری

 

قرص‌های ضدبارداری چگونه کار می‌کنند؟

قرص‌های ضدبارداری حاوی هورمون‌هایی هستند که جلوی تخمک گذاری را گرفته و ازطریق ایجاد تغییرات دیگری در بدن نیز به پیشگیری از بارداری کمک می‌کنند. در اثر مصرف این قرص‌ها:

الف) موکوس (مخاط) دهانه رحم ضخیم و ورود اسپرم به داخل‌رحم مشکل می‌شود.

ب) آسترم رحم نازک و احتمال لانه‌گزینی تخم لقاح یافته کمتر می‌شود.

 

این قرص‌ها در جلوگیری از بارداری تاچه اندازه مؤثرند؟

با استفاده تیپیک و معمول این قرص‌ها، 8% و درصورت استفاده تمام و کمال آن‌ها، 1% زنان درسال اول باردار می‌شوند. برای مؤثربودن این قرص‌ها درجلوگیری از بارداری،  باید آن‌ها را هر روز سرساعت مشخصی مصرف نمود.

 

انواع مختلف قرص‌های ضدبارداری کدامند؟

قرص‌های ضدبارداری دو نوع اصلی دارند:

الف) قرص‌های ترکیبی : که دارای هورمون استروژن و پروژستین هستند.

ب) قرص‌های صرفاً دارای پروژستین.

 

قرص‌های با دوز مداوم (Continous dose)چه هستند؟

این قرص‌ها از نوع قرص‌های ترکیبی هستند که تعداد پریودها را کاهش داده  یا کلاً قطع می‌کنند.

 

مصرف قرص‌های ترکیبی چه زمانی باید شروع شود؟

گزینه‌های متفاوتی برای شروع قرص‌های ترکیبی وجود دارد. می‌توان مصرف قرص را از روز اول پریود شروع کرد. یک راه دیگر آن است که مصرف قرص را در اولین یکشنبه پس‌ازشروع پریود آغاز نمود. که دراین‌صورت باید در7روز اول پریود، از روش ضدبارداری دیگری به‌عنوان بک‌ آپ نیز استفاده کرد. (البته فرقی نمی‌کند که مصرف قرص را از کدام روزهفته شروع کنید، مهم آن است که شروع بسته قرص بعدی در همان روزهفته که بسته اول را شروع کرد ه بودید، خواهد بود)

 

قرص‌های ترکیبی 21روزه باید چگونه مصرف شوند؟

هرروز، سرساعت مشخصی تا 21روز یک عدد قرص میل کنید. بعد،  تا 7روز قرص مصرف نکنید.سپس دوباره مصرف بسته جدید قرص را آغاز نمایید. در هفته‌ای که قرص نمی‌خورید دچار خونر‌یزی خواهید شد.

 

قرص‌های ترکیبی 28روزه باید چگونه مصرف شوند؟

هرروز، سرساعت مشخصی تا 28 روز یک‌عدد قرص میل کنید. بسته به مارک‌ قرص، 21یا 24 قرص اول حاوی استروژن و پروژستین بوده ولی بقیه قرص‌ها فقط استروژن دارند و یا صرفاً نوعی مکمل‌غذایی بدون هورمون و یا نوعی قرص "غیرفعال" (بدون هورمون یا مکمل‌غذایی) می‌باشند. در روزهایی که این قرص‌های بدون هورمون را مصرف می‌کنید دچار خونریزی خواهید شد.

 

قرص‌های ترکیبی 3ماهه باید چگونه مصرف شوند؟

هر روز، سرساعت مشخصی تا 84روز، باید یک قرص میل شود. بسته به مارک قرص، 7قرص آخر بدون هورمون یا حاوی استروژن خواهند بود. که در هر صورت، در مدت مصرف این 8 قرص اخیر دچار خونریزی خواهید شد.

 

قرص‌های ترکیبی یکساله باید چگونه مصرف شوند؟

تا یک سال هرروز سر ساعت مشخصی یک قرص میل کنید. دراین‌ مدت خونریزی کمتر شده و حتی ممکن‌است متوقف گردد.

 

آیا ممکن‌است داروهای دیگر تأثیر قرص‌های ترکیبی را تغییر دهند؟

بله، داروهای خاصی در تأثیر قرص‌های ضدبارداری دخالت می‌کنند. این داروها عبارتنداز: آنتی‌بیوتیک‌ها، بعضی داروهای ضدصرع و داروهای ضدHIV

 

آیا مصرف قرص‌های ضدبارداری ترکیبی فواید دیگری هم دارد؟

بله - فایده بهداشتی این قرص‌ها در جلوگیری از بارداری است اما این قرص‌ها خونریزی ماهیانه را منظم و سبک‌تر کرده و کرامپ‌های قاعدگی را کوتاه‌تر و خفیف‌تر می‌نمایند.

این قرص‌ها برای درمان بعضی اختلالاتی که موجب خونریزی و درد شدید قاعدگی می‌شوند (مثل فیبرویید و آندومتریوز) و در مواردی که تعادل هورمون‌هابه‌هم خورده باشد ،نیز به‌کار می‌روند. قرص‌های ترکیبی ممکن‌است ریسک سرطان‌رحم و تخمدان را کم کرده، دانسیته استخوانی در دوران نزدیک به یائسگی را بهبود بخشند.

 

خطرات استفاده از این قرص‌های ترکیبی چیست؟

قرص‌های ضدبارداری برای اکثر زنان بی خطرند. اما ریسک ایجاد ترومبوز عمقی وریدی (DVT)، حملات و سکته‌های قلبی را مختصری افزایش می‌دهند. دربعضی زنان این ریسک بالاتر است ازجمله: زنان سیگاری بالای 35سال که روزانه بیش‌از 15نخ سیگار می‌کشند و یا زنانی که از ریسک فاکتورهای متعدد بیماری‌های قلبی-عروقی برخوردارند (مانند کلسترول بالا، فشارخون بالا و دیابت)

قبل از اتخاذ تصمیم در مورد استفاده از این قرص‌ها، درباره عوارض آن‌ها با توجه به وضعیت سلامتی خود و ریسک فاکتورهایی که دارید با دکتر مشورت کنید.

 

قرص‌های صرفاً دارای پروژستین چگونه مصرف می‌شوند؟

این قرص‌ها 28تایی و همگی دارای هورمون هستند. در هر روز یک قرص مصرف می‌شود. بسیارمهم است که قرص‌ها دقیقاً سر ساعت خاصی میل گردند. اگربیش‌از 3ساعت از زمان مصرف قرص گذشته و فراموش کرده اید آن را بخورید  ویا اینکه بعد ازمصرف قرص دچار استفراغ شده‌اید،  هرچه سریعتر یک قرص دیگر بخورید وتا48ساعت بعد، از روش جلوگیری دیگری به‌عنوان بک‌آپ نیز استفاده کنید.

 

فواید قرص‌های پروژستین چیست؟

ممکن‌است این قرص‌ها در مورد زنانی که مشکلات خاصی دارند انتخاب بهتری محسوب شوند. مثلا زنانی که مشکل لخته خون دارند و نمی‌توانند قرص استروژن مصرف کنند. این قرص‌ها بعد از وضع‌حمل در زنان شیرده نیز قابل استفاده می‌باشند.

 

چه کسانی نباید از قرص‍‌های پروژستین استفاده کنند؟

زنان مبتلا به تومورهای کبدی، لوپوس و سرطان‌پستان نباید از قرص‌های صرفاً دارای پروژستین استفاده کنند.

 

اگر مصرف قرص در یک یا چند وعده فراموش شد، چه باید کرد؟

باید حتماً پاسخ این سؤال را بدانید. البته برای هر نوع قرصی اقدامی که باید انجام شود فرق می‌کند. بدین‌منظور حتماً دستورالعمل استفاده از قرص را به‌دقت مطالعه و یا از دکرتان سؤال کنید. در مورد بعضی قرص‌ها ، بسته به تعداد قرصی که فراموش شده ، ممکن است استفاده از روش‌های جلوگیری بک‌آپ یا اورژانسی ضرورت یابد.

 

اثرات جانبی قرص‌های ضدبارداری کدامند؟

درهنگام شروع مصرف هرنوع قرص ضدبارداری، احتمال زیادی وجود دارد که در چندماه اول خونریزی‌تان شدید شود. این حالت ناشی از تأثیر نرمال قرص‌ها و معمولاً موقتی است ( تا وقتی‌که بدن خود را با تغییر هورمون‌ها وفق دهد) .

در مورد قرص‌های با دوز مداوم ممکن‌است این وضعیت بیش‌ازچندماه بطول انجلمد. اکثر اثرات جانبی خفیف بوده چندماه بعد از مصرف قرص ازبین می‌روند. درصورتی‌که قرص‌ها هر روز سرساعت خاصی مصرف شوند احتمال ایجاد اثرات جانبی کمتر خواهد بود.

 اثرات جانبی رایج قرص‌های جلوگیری عبارتنداز:

  • سردرد
  • حساسیت پستان
  • تهوع
  • خونریزی نامنظم
  • عقب افتادن پریود
  • افزایش وزن (قرص‌های صرفاً دارای پروژستین)
  • اضطراب یا افسردگی (قرص‌های صرفاً دارای پروژستین)
  • افزایش رشد موهای بدن (قرص‌های صرفاً دارای پروژستین)
  • آکنه (قرص‌های صرفاً دارای پروژستین)

 

 

[ جمعه 6 تیر1393 ] [ 11:51 بعد از ظهر ] [ erfan-alireza ] [ ]

آزمایش ژن‌های مرتبط با تناسب وزن

مقدمه

رسیدن به وزن مناسب یکی از مُعضلات و دغدغه‌های مهم بشر در سراسر دنیا است و بیش از 475 میلیون فرد چاق و یک میلیارد فرد مبتلا به اضافه وزن با آن دست به گریبانند.

 

در ایران طبق بررسی‌های انجام شده در سال 2005 میلادی، 1/9% مردان و 2/19% زنان از چاقی و 28% مردان و 30% زنان از اضافه وزن رنج می‌برند1. چاقی و اضافه وزن فرد را مستعد ابتلا به مشکلات و بیماری‌های متعددی می‌نمایند؛ مانند: افزایش کلسترول و فشار خون، دیابت تیپ دو، بیماری‌های قلبی - عروقی، بیماری‌های مفصلی (آرتروز)، بیماری‌های تنفسی (تنگی نفس)، و مشکلات روحی- روانی ناشی از چاقی. 2-5.

 

تعریف اضافه وزن و چاقی

برای تعریف چاقی و اضافه وزن معیارهای گوناگونی وجود دارد، ولی معروف‌ترین معیاری که بسیاری از افراد با آن نیز آشنایی دارند، شاخص تودة بدن[1] است. در واقع BMI مشخص می‌کند آیا فرد با توجه به قد خود از وزن مناسبی برخوردار است یا خیر. برای محاسبة BMI کافی است فرد وزن خود (برحسب کیلوگرم) را بر مجذور قد خویش (برحسب متر) تقسیم کند:

(قد)2 ÷ وزن = BMI

 

بر اساس تعاریف 9/29-25 BMI= به عنوان اضافه وزن و 30BMI≥ به عنوان چاقی محسوب می‌شود6.

نقش ژنتیک در تناسب وزن

اضافه وزن و چاقی علل متعددی دارند که از جملة آنها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد: عوامل محیطی (مانند کار در مشاغل کم‌تحرک)، عوامل رفتاری (مانند میل به  پُرخوری)، بیماری‌ها (مانند کم‌کاری تیروئید)، مصرف برخی داروها (مانند کورتیکوستروئیدها)، بارداری و عوامل ژنتیکی (ارثی)7 و 8.

 

شکی نیست که رژیم غذایی و فعالیت جسمی هر دو در تعیین وزن ما سهم مهمی دارند، ولی بر اساس مطالعات اخیر، مشخص شده که در 70-40% از موارد چاقی، علت ارثی (ژنتیکی) در کار است9-11. به عبارت دیگر، ژن‌ها (توارث) بر نحوة جذب، سوخت و ساز و ذخیرة چربی در بدن  افراد تأثیر می‌گذارند. از این‌رو ممکن است فردی با خوردن غذای خاصی چاق شود ولی فرد دیگر با خوردن همان غذا چاق نشود.

 

شاید بارها برایتان اتفاق افتاده که بعد از رعایت یک دوره رژیم لاغری، دوباره چاق شده باشید. بر اساس مطالعات 95% افراد پس از لاغر شدن، در طول چند سال دوباره چاق می‌شوند و 41% کسانی که رژیم می‌گیرند، پس از لاغر شدن بیش از وزنی که کم کرده بودند دوباره اضافه وزن پیدا می‌کنند!

 

 

آزمایش ژن‌های مرتبط با تناسب وزن

با انجام آزمایش‌های خاصی بر روی DNA هر فرد می‌توان دریافت آیا وی حامل ژن‌های خاصی است که وی را مستعد اضافه وزن یا چاقی می‌کنند یا خیر. به علاوه، در صورت برخورداری از این ژن‌ها و ابتلا به چاقی یا اضافه وزن با رعایت چه نوع رژیم غذایی و کدام گروه از ورزش‌ها می‌توان بر مشکل چاقی یا اضافه وزن غلبه کرد؟

 

 

ژن‌های مورد بررسی

در این آزمایش 5 ژن مرتبط با چاقی مورد بررسی قرار می‌گیرند.

 

  • FABP2 Ala54Thr (A54T) Polymorphism:

میزان ریسک چاقی و بیماری‌های وابسته به چاقی (مثل بیماری‌های قلبی - عروقی و یا دیابت) در ناقلین این ژن افزایش می‌یابد. ناقلان آلل فوق باید از مصرف اسیدهای چرب اشباع پرهیز نموده و بیشتر از اسیدهای چرب غیر اشباع حاوی چندین پیوند دوگانه (به ویژه اُمگا 3) استفاده کنند (که به وفور در رژیم های غذایی مدیترانه‌ای دیده می شود). به علاوه رژیم‌های سرشار از کربوهیدرات به‌ ویژه مصرف کربوهیدرات‌های مرکب (موجود در سبزی‌ها، نان و غلات کامل)  نیز در سوخت و ساز چربی‌ها و افزایش حساسیت انسولین کمک خواهد کرد. انجام 90-60 دقیقه پیاده‌روی قبل از صرف غذا برای کاهش چربی خون و کاهش وزن نیز تا حدودی سودمند خواهد بود. انجام تمرینات استقامتی نیز باید در برنامة زندگی این افراد گنجانده شود13.

 

  • ADRB2 Arg16Gly (R16E) and Gln27Glu (Q27E)Polymorphisms:  ناقلاناین موتاسیون  چاقی شکمی (مرکزی) دارند و سلول‌های چربی آنها 50% بزرگ‌تر از بقیة افراد است. بر اساس مطالعات چنانچه این افراد غذاهای پرکربوهیدرات مصرف کنند، احتمال ابتلا به چاقی (به ویژه از نوع شکمی) در آنها افزایش می‌یابد. به علاوه این افراد به برنامه‌های ورزشی لاغری کمتر جواب می‌دهند؛ اما در صورت رعایت رژیم کم‌کربوهیدرات احتمال کاهش وزن در آنها افزایش می‌یابد14.

 

در ایران طبق بررسی‌های انجام شده

آزمایش ژن‌های مرتبط با تناسب اندام

 FTO GENE MUTATIONیاthe human FaT massand Obesity associated:  وزن ناقلان این ژن در مقایسه با سایر افراد به طور متوسط 3 کیلوگرم بالاتر بوده و خطر چاقی در آنان 7/1 برابر بیشتر است. این افراد کمتر دچار حس سیری شده و بیشتر میل به خوردن غذای‌های پُرکالری دارند. استفاده از رژیم غذایی مدیترانه‌ای (به ویژه در کشورهای اسپانیا، ایتالیا و جوامع یونانی تبار) نیز در تعدیل اثر این ژن مؤثر بوده است16.

 

MC4R mutation: ناقلین این ژن میل به پرخوری (به ویژه غذاهای غنی از پروتئین و چربی) خواهند داشت. همچنین احساس گرسنگی کاذب در این افراد زیاد دیده می‌شود. این افراد باید تعداد وعده‌های غذایی خود را افزایش دهند و حتماً صبحانه نیز میل کنند. در کودکان ناقل ژن جهش یافته میزان هله‌هوله‌خوری زیاد است و در صورت کم‌تحرکی یا بی‌حرکتی به میزان بیش از 2 ساعت در روز، احتمال چاقی آنها بیشتر خواهد بود. با افزایش تعداد وعده‌های غذایی، کم‌کردن کارهای کم‌تحرک و افزایش فعالیت جسمی می‌توانند  تأثیر این ژن را کاهش دهند17-18.Molecular Genetic Aspects of Weight Regulation

Molecular Genetic Aspects of Weight Regulation

 

 

  • SH2B1 mutation: محصول ژن SH2B1 در تنظیم سوخت و ساز گلوکز و چربی نقش دارد. ناقلان این ژن تمایل زیادی به خوردن غذاهایی که چربی کل، چربی اشباع شده و چربی‌های اشباع نشده تک‌کربنة آنها بالاست، دارند. ناقلان ژن تغییر یافته در صورت مصرف مداوم غذای پرچربی با خطر چاقی مواجه خواهند بود19.

 

  • BNDP mutation: این افراد تمایل بیشتری به خوردن مواد غذایی پرچرب و در تعداد وعده‌های زیاد دارند. به علاوه این افراد مستعد چاقی مجدد بعد از رعایت رژیم لاغری نیز هستند. لذا ناقلان آلل G باید رژیم‌های لاغری و تمرینات ورزشی خود را به صورت دراز مدت ادامه دهند تا دچار افزایش مجدد وزن نگردند19.

 

نحوة تفسیر نتایج و استفاده از آنها

تفسیر نتایج  تنها با پزشک معالج است ولی محض اطلاع، آزمایشگاه نیز در مورد نتایج هر ژن توضیحاتی را به صورت کامل و قابل فهم ارائه می‌کند. در واقع با اطلاع از نتایج این تست پزشک می‌تواند بهترین برنامة کاهش وزن (شامل رژیم غذایی، ورزش و تغییر سبک زندگی) را برای فرد مبتلا به چاقی انتخاب کند (به عنوان مثال: می‌تواند دریابد آیا رژیم کم کربوهیدرات بیشتر به درد فرد می‌خورد یا رژیم کم‌چربی؟ آیا پیاده‌روی آرام برای وی مناسب‌تر است یا پیاده‌روی سریع؟ و ...)

 

[ جمعه 6 تیر1393 ] [ 11:35 بعد از ظهر ] [ erfan-alireza ] [ ]
نو شدن روزگارتان  مبارک
[ پنجشنبه 29 اسفند1392 ] [ 10:11 بعد از ظهر ] [ erfan-alireza ] [ ]

پروتکل پیگیری مادران در غربالگری توأم سه ماهة اول

بر اساس نتیجة تست غربالگری سندرم داون در سه ماهة اول، بیماران در هفت گروه قرار می‌گیرند:

پروتکل پیگیری مادران در غربالگری توأم سه ماهة اول

پروتکل پیگیری مادران در غربالگری توأم سه ماهة اول

بر اساس نتیجة تست غربالگری سندرم داون در سه ماهة اول، بیماران در هفت گروه قرار می‌گیرند:

1- گروه اسکرین مثبت (high risk): در صورتی که ریسک زن باردار بیشتر از 1:50باشد (یعنی در ریسک اعلام شده مخرج کسر از 50 کوچک‌تر باشد)، باید مستقیماً برای انجام تست‌های تشخیصی[1] ارجاع داده شود.

2- گروه با ریسک بینابینی (Borderline risk): در صورتی که ریسک زن باردار بین 1:50 تا 1:1500 باشد، توصیه می‌شود تا سه ماهة دوم منتظر بماند و تست سکوئنشیال[2] را انجام دهد.

3- گروه اسکرین منفی (low risk): در صورتی که نتیجة غربالگری توأم سه ماهة اول کمتر از ریسک تفکیک کننده (1:1500) باشد غربالگری سندرم داون پایان می‌پذیرد و بیمار فقط برای بررسی اختلالات لولة عصبی یا NTDs به منظور اندازه‌گیری آلفافتوپروتئین و محاسبة AFP MoM در هفتة 15 الی 16 حاملگی به آزمایشگاه ارجاع داده می‌شود.

4- در صورتی که تنها یافتة غیر طبیعی در جنین، وجود NT بالای 3 میلی‌متر بوده و سن مادر بالای 35 سال باشد، باید برای انجام آمنیوسنتز ارجاع داده شود.

5- در صورتی که تنها یافتة غیر طبیعی در جنین، NT بالای 4 میلی‌متر بوده و سن مادر کمتر از 35 سال باشد، باید برای انجام آمنیوسنتز ارجاع داده شود.

6- زنان در هر سنی اگر جنین آنها NT بالای 3.5 میلی‌متر داشته باشد، باید در هفتة 20-18 حاملگی برای اکوکاردیوگرافی ارجاع داده شوند.

7- طبق توصیه آخرین راهنمای BCPGSP علاوه بر گروه دوم، گروه‌های زیر هم باید تست‌های کامل سکوئنشیال را انجام دهند:

- زنان بالای 35 سال در هنگام زایمان (در چاپ پیشین راهنمای مزبور، سن این گروه زنان بالای 36 سال ذکر شده بود.)

- زنان با بارداری دوقلویی

- زنانی که سابقه‌ای از بچه یا جنین مبتلا به سندرم داون، ادوارد و یا اختلالات لولة عصبی داشته‌اند (و یا والدینی که ناقل هر نوع ترانس‌لوکیشن،[3] دیلیشن،[4] اینزرشن[5] و یا اینورشن[6] باشند که سبب افزایش ریسک داشتن بچة مبتلا به تکامل کروموزمی نامتوازن[7] می گردد).

- زنان بالای 35 سال که سابقة 3 بار یا بیشتر سقط دارند. (در چاپ جدید این راهنما، این گروه حذف شده و در همان گروه اول قرار می گیرند).

- زنانی کهHIV مثبت هستند (از آنجائیکه انجام آمنیوسنتز در این گروه از زنان سبب افزایش بالقوة انتقال HIV از مادر به جنین می‌شود بنابراین بهتر است برای کاهش موارد مثبت کاذب تست‌های غربالگری در این گروه از زنان از تست سکوئنشیال استفاده شود).

- زنانی که IVF یا ICSI[8] انجام داده‌‌اند.]5-1[

[ جمعه 18 بهمن1392 ] [ 2:27 بعد از ظهر ] [ erfan-alireza ] [ ]

مورفولوژی گلبولهای قرمز راهنمای بسیار خوبی در بسیاری از بیماریهای خونی می باشد.

تفسیر مورفولوژی گلبولهای قرمز

Elliptocytes: Cells are elliptical in shape.

  1. Hereditary elliptocytosis
  2. Thalassemia
  3. Iron Deficiency

 

Target Cells: Central and outer rim staining with intervening ring of pallor

  1. Liver disease
  2. Thalessemia
  3. Hemoglobin C disease
  4. Sickle cell disease

 

Acanthocytes: Also called Spur cells Irregularly spiculated . Dense center.

Due to altered cell membrane lipids

  1. Severe liver disease 
  2. Abetalipoproteinemia
  3. Rarely seen in anorexia nervosa
  4. Malabsorption
  5. Post Splenectomy

 

Polychromatophilia: Reticulocytes: Blue hue in macrocytes

  1. Hemolytic anemia
  • Thalassemia Major
  • Autoimmune Hemolysis
  1. Hemorrhage
  2. After replacement of Iron, B12, Folate

 

 Rouleaux Formation: Alignment of red blood cells in stacks (more than 4-5 per stack)

  1. Paraproteinemia as in multiple myeloma or macroglobulinemia
  2. High fibrinogen (inflammatory states; high ESR)
  3. Artifactual

 Howell jolly bodies : small basophilic dense inclusion

  1. Post Splenectomy
  2. Hemolytic anemia

 

Spherocytes :  Small hyperchromic cells lacking normal central pallor. 

  1. Hereditary spherocytosis
  2. Immune hemolytic anemia
  3. Post transfusion
  4. Glucose-6-phosphate dehydrogenase deficiency(Heinz body hemolytic anemias
  5. مورفولوژی گلبولهای قرمز راهنمای بسیار خوبی در بسیاری از بیماریهای خونی می باشد.

    تفسیر مورفولوژی گلبولهای قرمز

    تفسیر مورفولوژی گلبولهای قرمز

    Size of normal red cells 

    7.5 micrometers(mm)in diameter

    Characteristics of normal RBC

    Central concavity and pallor

     Variation in size of RBC's is called Anisocytosis.

    Anisocytosis is encountered in

  6. Megaloblastic anemia
  7. Iron deficiency anemia

Variation in shape. Abnormal shapes of red blood cells

Poikilocytosis

  1. Megaloblastic anemia
  2. Iron deficiency anemia

 Microcytic and Hypochromic : Smaller than normal with prominent central pallor

  1. Iron deficiency anemia Causes include: Blood loss Pregnancy Impaired GI absorption
  2. Beta Thalessemia
  3. Sideroblastic anemia

Macrocytic : Larger than normal

  1. Chronic hepatic disorders, i.e. cirrhosis, chronic hepatitis
  2. Alcoholism
  3. Hypothyroidism
  4. Megaloblastic anemia (Vitamin B12 or folate deficiencies)
  5. Myelodysplasia

 

 Sickle Cells: Elongated crescentic red blood cells

  1. Sickle cell hemoglobinopathies (e.g.SS,SC, S-thalassemia)
  2. Rarely seen in sickle trait(AS)smear

[ جمعه 4 بهمن1392 ] [ 1:34 بعد از ظهر ] [ erfan-alireza ] [ ]

حس لامسه یکی از اولین حواسی است که در زمان تولد نوزاد رشد میکند و بکار برده میشود. نوزادان از حس لامسه برای شناخت دنیای اطرافشان استفاده میکنند.

لمس، آنچه نوزادتان حس میکند!

نوازش کردن ملایم نوزادان توسط والدین نه تنها موجب آرامش نوزادان میشود بلکه در واقع به رشد آنها کمک میکند. پرورش دادن با لمس کردن، موجب افزایش هورمون رشد شده و به رشد نوزادان کمک میکند. مطالعات دانشگاه مینسوتا نشان میدهد که در آغوش بودن و نوازش شدن عملاً به رشد سریع نوزادان نارس کمک میکند.

علاوه بر این نشان داده شده است که ماساژ دادن ملایم نوزاد، سطح هورمون استرس که کورتیزول نامیده میشود را کاهش میدهد. این مححققین دریافته اند؛ نوزادانی که دوبار در هفته در یک دوره شش هفته ای، ماساژ داده شده اند نسبت به سایر نوزادان، کمتر بی قراری کرده و بهتر خوابیدند.

شما میتوانید به نوزادتان کمک کنید تا با لمس بافت های مختلف (نرم و سفت، صاف و پر از برجستگی) توسط انگشتانش، حس لامسه خود را تقویت کند. البته مراقب باشید تا او را از دماهای به شدت گرم یا سرد و سطوح خشن دور نگه دارید. شما میتوانید از لمس کردن برای بیان دوست داشتن نوزادتان استفاده کنید. نوزادتان را به وسیله مالش ملایم بازوها، دست ها، ساق پا، و پاهایش نوازش کنید. یا او را با در آغوش گرفتن در بین بازوانتان آرام کنید. حس کردن گرمای پوستتان و نوازش ملایم شما آسانترین و طبیعی ترین راه برای نزدیک تر ماندن نوزادتان به شماست.

ماساژ نوزادان یکی از تکنیک های اثبات شده برای بهبود بخشیدن به خواب، کاهش التهاب روده، تسهیل گوارش و افزایش روابط قوی بین شما و نوزادتان است. مطالعات همچنین نشان میدهد که ماساژ دادن نوزادان زودرس میتواند به رشد آنها کمک کند. لمس کردن و نوازش کردن نوزادان، میزان ترشح هورمون رشد را در آنها بالا میبرد و به آنها کمک میکند تا رشدی مناسب و مورد انتظار پزشکان داشته باشند. آموختن اینکه چطور نوزادتان را ماساژ دهید میتواند برای نوزاد و والدین و پرستار بسیار سودمند باشد.

مراحل

  • یک حوله گرم، روغن ماساژ یا لوسیون، پوشک و پتوی سبک آماده کنید. او را به یک اتاق ساکت و گرم با نور ملایم بیاورید. یک اتاق پر نور ممکن است نوزادتان را تحریک کند.اگر او دوست داشته باشد میتوانید از یک موسیقی ملایم استفاده کنید.
  • حوله گرم را روی پاهایتان بگذارید.
  • نوزادتان بر روی حوله طوری که راحت باشد بین پاهایتان قرار دهید.
  • لباس ها و پوشک او درآورید.
  • روغن یا لوسیون را برای گرم شدن در دستانتان مالش دهید. لوسیون های سرد میتواند نوزادتان را شوکه کند.
  • در حالی که با نوزادتان با آرامی صحبت میکنید، ماساژ دادن را شروع کنید. به چشمان نوزادتان نگاه کنید و با صدای ملایم با او صحبت کنید. دست هایتان را روی شانه های نوزادتان قرار دهید و به آرامی تنه او را به سمت انگشتان پایش مالش دهید.
  • شکم نوزادتان را به آرامی بمالید. اگر نوزادتان احساس سرما میکند روی نوزادتان یک پتو بیاندازید.
  • دستهایتان را به آرامی روی سینه نوزادتان قرار دهید و به آرامی به دو طرف حرکت دهید. این کار را تکرار کنید.
  • بازوها و دست هایش را ماساژ دهید.
  • دستتان را بر پشت و کمر نوزادتان حرکت داده و پشت اورا به صورت زیگزاگ ماساژ دهید.
  • پاهای نوزادتان را به همان روشی که بازوهایش را ماساژ دادید نوازش کنید.
  • به آرامی بطوریکه صورت نوزاد به سمت بالا قرار گیرد او را بچرخانید.
  • پوشک و لباس نوزادتان را دوباره به او بپوشانید.
[ جمعه 6 دی1392 ] [ 3:5 بعد از ظهر ] [ erfan-alireza ] [ ]

قرص‌های ضدبارداری حاوی هورمون‌هایی هستند که جلوی تخمک گذاری را گرفته و ازطریق ایجاد تغییرات دیگری در بدن نیز به پیشگیری از بارداری کمک می‌کنند.

سؤالات رایج در مورد قرص‌های ضدبارداری

سؤالات رایج در مورد قرص‌های ضدبارداری

 

قرص‌های ضدبارداری چگونه کار می‌کنند؟

قرص‌های ضدبارداری حاوی هورمون‌هایی هستند که جلوی تخمک گذاری را گرفته و ازطریق ایجاد تغییرات دیگری در بدن نیز به پیشگیری از بارداری کمک می‌کنند. در اثر مصرف این قرص‌ها:

الف) موکوس (مخاط) دهانه رحم ضخیم و ورود اسپرم به داخل‌رحم مشکل می‌شود.

ب) آسترم رحم نازک و احتمال لانه‌گزینی تخم لقاح یافته کمتر می‌شود.

 

این قرص‌ها در جلوگیری از بارداری تاچه اندازه مؤثرند؟

با استفاده تیپیک و معمول این قرص‌ها، 8% و درصورت استفاده تمام و کمال آن‌ها، 1% زنان درسال اول باردار می‌شوند. برای مؤثربودن این قرص‌ها درجلوگیری از بارداری،  باید آن‌ها را هر روز سرساعت مشخصی مصرف نمود.

 

انواع مختلف قرص‌های ضدبارداری کدامند؟

قرص‌های ضدبارداری دو نوع اصلی دارند:

الف) قرص‌های ترکیبی : که دارای هورمون استروژن و پروژستین هستند.

ب) قرص‌های صرفاً دارای پروژستین.

 

قرص‌های با دوز مداوم (Continous dose) چه هستند؟

این قرص‌ها از نوع قرص‌های ترکیبی هستند که تعداد پریودها را کاهش داده  یا کلاً قطع می‌کنند.

 

مصرف قرص‌های ترکیبی چه زمانی باید شروع شود؟

گزینه‌های متفاوتی برای شروع قرص‌های ترکیبی وجود دارد. می‌توان مصرف قرص را از روز اول پریود شروع کرد. یک راه دیگر آن است که مصرف قرص را در اولین یکشنبه پس‌ازشروع پریود آغاز نمود. که دراین‌صورت باید در7روز اول پریود، از روش ضدبارداری دیگری به‌عنوان بک‌ آپ نیز استفاده کرد. (البته فرقی نمی‌کند که مصرف قرص را از کدام روزهفته شروع کنید، مهم آن است که شروع بسته قرص بعدی در همان روزهفته که بسته اول را شروع کرد ه بودید، خواهد بود)

 

قرص‌های ترکیبی 21روزه باید چگونه مصرف شوند؟

هرروز، سرساعت مشخصی تا 21روز یک عدد قرص میل کنید. بعد،  تا 7روز قرص مصرف نکنید.سپس دوباره مصرف بسته جدید قرص را آغاز نمایید. در هفته‌ای که قرص نمی‌خورید دچار خونر‌یزی خواهید شد.

 

قرص‌های ترکیبی 28روزه باید چگونه مصرف شوند؟

هرروز، سرساعت مشخصی تا 28 روز یک‌عدد قرص میل کنید. بسته به مارک‌ قرص، 21یا 24 قرص اول حاوی استروژن و پروژستین بوده ولی بقیه قرص‌ها فقط استروژن دارند و یا صرفاً نوعی مکمل‌غذایی بدون هورمون و یا نوعی قرص "غیرفعال" (بدون هورمون یا مکمل‌غذایی) می‌باشند. در روزهایی که این قرص‌های بدون هورمون را مصرف می‌کنید دچار خونریزی خواهید شد.

 

قرص‌های ترکیبی 3ماهه باید چگونه مصرف شوند؟

هر روز، سرساعت مشخصی تا 84روز، باید یک قرص میل شود. بسته به مارک قرص، 7قرص آخر بدون هورمون یا حاوی استروژن خواهند بود. که در هر صورت، در مدت مصرف این 8 قرص اخیر دچار خونریزی خواهید شد.

 

قرص‌های ترکیبی یکساله باید چگونه مصرف شوند؟

تا یک سال هرروز سر ساعت مشخصی یک قرص میل کنید. دراین‌ مدت خونریزی کمتر شده و حتی ممکن‌است متوقف گردد.

 

آیا ممکن‌است داروهای دیگر تأثیر قرص‌های ترکیبی را تغییر دهند؟

بله، داروهای خاصی در تأثیر قرص‌های ضدبارداری دخالت می‌کنند. این داروها عبارتنداز: آنتی‌بیوتیک‌ها، بعضی داروهای ضدصرع و داروهای ضدHIV

 

آیا مصرف قرص‌های ضدبارداری ترکیبی فواید دیگری هم دارد؟

بله - فایده بهداشتی این قرص‌ها در جلوگیری از بارداری است اما این قرص‌ها خونریزی ماهیانه را منظم و سبک‌تر کرده و کرامپ‌های قاعدگی را کوتاه‌تر و خفیف‌تر می‌نمایند.

این قرص‌ها برای درمان بعضی اختلالاتی که موجب خونریزی و درد شدید قاعدگی می‌شوند (مثل فیبرویید و آندومتریوز) و در مواردی که تعادل هورمون‌هابه‌هم خورده باشد ،نیز به‌کار می‌روند. قرص‌های ترکیبی ممکن‌است ریسک سرطان‌رحم و تخمدان را کم کرده، دانسیته استخوانی در دوران نزدیک به یائسگی را بهبود بخشند.

 

خطرات استفاده از این قرص‌های ترکیبی چیست؟

قرص‌های ضدبارداری برای اکثر زنان بی خطرند. اما ریسک ایجاد ترومبوز عمقی وریدی (DVT)، حملات و سکته‌های قلبی را مختصری افزایش می‌دهند. دربعضی زنان این ریسک بالاتر است ازجمله: زنان سیگاری بالای 35سال که روزانه بیش‌از 15نخ سیگار می‌کشند و یا زنانی که از ریسک فاکتورهای متعدد بیماری‌های قلبی-عروقی برخوردارند (مانند کلسترول بالا، فشارخون بالا و دیابت)

قبل از اتخاذ تصمیم در مورد استفاده از این قرص‌ها، درباره عوارض آن‌ها با توجه به وضعیت سلامتی خود و ریسک فاکتورهایی که دارید با دکتر مشورت کنید.

 

قرص‌های صرفاً دارای پروژستین چگونه مصرف می‌شوند؟

این قرص‌ها 28تایی و همگی دارای هورمون هستند. در هر روز یک قرص مصرف می‌شود. بسیارمهم است که قرص‌ها دقیقاً سر ساعت خاصی میل گردند. اگربیش‌از 3ساعت از زمان مصرف قرص گذشته و فراموش کرده اید آن را بخورید  ویا اینکه بعد ازمصرف قرص دچار استفراغ شده‌اید،  هرچه سریعتر یک قرص دیگر بخورید وتا48ساعت بعد، از روش جلوگیری دیگری به‌عنوان بک‌آپ نیز استفاده کنید.

 

فواید قرص‌های پروژستین چیست؟

ممکن‌است این قرص‌ها در مورد زنانی که مشکلات خاصی دارند انتخاب بهتری محسوب شوند. مثلا زنانی که مشکل لخته خون دارند و نمی‌توانند قرص استروژن مصرف کنند. این قرص‌ها بعد از وضع‌حمل در زنان شیرده نیز قابل استفاده می‌باشند.

 

چه کسانی نباید از قرص‍‌های پروژستین استفاده کنند؟

زنان مبتلا به تومورهای کبدی، لوپوس و سرطان‌پستان نباید از قرص‌های صرفاً دارای پروژستین استفاده کنند.

 

اگر مصرف قرص در یک یا چند وعده فراموش شد، چه باید کرد؟

باید حتماً پاسخ این سؤال را بدانید. البته برای هر نوع قرصی اقدامی که باید انجام شود فرق می‌کند. بدین‌منظور حتماً دستورالعمل استفاده از قرص را به‌دقت مطالعه و یا از دکرتان سؤال کنید. در مورد بعضی قرص‌ها ، بسته به تعداد قرصی که فراموش شده ، ممکن است استفاده از روش‌های جلوگیری بک‌آپ یا اورژانسی ضرورت یابد.

 

اثرات جانبی قرص‌های ضدبارداری کدامند؟

درهنگام شروع مصرف هرنوع قرص ضدبارداری، احتمال زیادی وجود دارد که در چندماه اول خونریزی‌تان شدید شود. این حالت ناشی از تأثیر نرمال قرص‌ها و معمولاً موقتی است ( تا وقتی‌که بدن خود را با تغییر هورمون‌ها وفق دهد) .

در مورد قرص‌های با دوز مداوم ممکن‌است این وضعیت بیش‌ازچندماه بطول انجلمد. اکثر اثرات جانبی خفیف بوده چندماه بعد از مصرف قرص ازبین می‌روند. درصورتی‌که قرص‌ها هر روز سرساعت خاصی مصرف شوند احتمال ایجاد اثرات جانبی کمتر خواهد بود.

 اثرات جانبی رایج قرص‌های جلوگیری عبارتنداز:

  • سردرد
  • حساسیت پستان
  • تهوع
  • خونریزی نامنظم
  • عقب افتادن پریود
  • افزایش وزن (قرص‌های صرفاً دارای پروژستین)
  • اضطراب یا افسردگی (قرص‌های صرفاً دارای پروژستین)
  • افزایش رشد موهای بدن (قرص‌های صرفاً دارای پروژستین)
  • آکنه (قرص‌های صرفاً دارای پروژستین)
[ جمعه 6 دی1392 ] [ 2:58 بعد از ظهر ] [ erfan-alireza ] [ ]

Calprotectin یک تست جدید برای تشخیص بیماریهای التهابی روده (inflammatory bowel disease) می باشد و تقریبأ جایگزینی برای تست های تهاجمی مثل Colonoscopy و یا اسکن white cell نشاندار شده با رادیواکتیو می باشد.

Calprotectin بعنوان یک مارکر جدید تشخیص بیماریهای التهابی روده

 

مارکر جدید Calprotectin برای تشخیص بیماریهای التهای روده (inflammatory bowel disease=IBD)

 

مقدمه

Calprotectin یک تست جدید برای تشخیص بیماریهای التهابی روده (inflammatory bowel disease) می باشد و تقریبأ جایگزینی برای تست های تهاجمی مثل Colonoscopy و یا اسکن white cell نشاندار شده با رادیواکتیو می باشد.

 

 

خصوصیات ساختمانی و عملکردی

Calprotectin یک پروتئین 36 کیلو دالتونی می باشد که به کلسیم و روی باند می شود. در 40-30% گرانولهای سیتوزولی نوتروفیل ها وجود دارد و در شرایط In Vitro مشخص شده که خاصیت باکتریسیدالی و ضدقارچی (Fungistatic) داشته و در مقابل تجزیه آنزیمی عوامل فوق مقاوم بوده و به آسانی در مدفوع قابل اندازه گیری می باشد.

 

کاربرد کلینیکی

بیماریهای التهابی روده (inflammatory bowel disease) گروهی از بیماریهای گوارشی را شامل می شود که سبب ایجاد یک سری التهابات پاتولوژیک در روده ها می شود که می تواند به داخل حفره روده ها هم این التهاب کشیده شود. این بیماری حداقل 2 میلیون نفر را در اروپا درگیر کرده و علائم کلینیکی آن بسیار شبیه سندرم روده تحریک پذیر (Irritable Bowel Syndrome=IBS) می باشد. این بیماری ها شامل دوره های متناوبی از بهبودی و عود بیماری می باشد که از مشخصات عود بیماری افزایش التهابات روده ای می باشد.

وجود این پروتئین در مدفوع همبستگی بالایی با تست تشخیصی 111 - Indium – Labelled Leukocyte بعنوان استاندارد طلایی تشخیص بیماری IBD دارد.

شایعترین بیماریهایی که باعث افزایش Calprotectin می شود عبارتند از:

1- بیماری کرون (Crohn’s Disease)

2- کولیت اولسراتیو (Ulcerative Colitis)

3- کانسر روده

توجه شود که در سندرم روده تحریک پذیر سطح Calprotectin نرمال است.

 

ویژگی ها

کاربرد Calprotectin برای موارد ذیل می باشد:

1- افتراق بیماریهای ارگانیک روده ای از بیماریهای عملکردی روده ای (مثل IBD) و در نتیجه پرهیز از استفاده تست های تهاجمی مثل کولونوسکوپی

2- ارزیابی اثر بخشی درمان در IBD

3- تشخیص عود مجدد بیماری یا شعله ور شدن (Flare) بیماری IBD

4- یک تست تشخیصی جانبی برای بیمارانی که ترس از سوزن و یا آندوسکوپی دارند.

 

مراجع:

  1. A simple method for assessing intestinal inflammation in Crohn's disease. Tibble et al. Gut.2000; 47: 506-513
  2. Joshi, S.; Lewis, S. J.; Creanor, S.; Ayling, R. M. (2009). "Age-related faecal calprotectin, lactoferrin and tumour M2-PK concentrations in healthy volunteers". Annals of Clinical Biochemistry 47 (Pt 3): 259–263. doi:10.1258/acb.2009.009061. PMID 19740914. edit
  3. Role of faecal calprotectin as non-invasive marker of intestinal inflammation. Costa F et al. Dig Liver Dis. 2003 Sep;35(9):642-7
  4. Calprotectin is a stronger predictive marker of relapse in ulcerative colitis than in Crohn's disease. Costa F et al. Gut. 2005 Mar;54(3):364-8.
  5. http://www.medscape.com/viewarticle/725672
  6. A simple method for assessing intestinal inflammation in Crohn's disease Tibble et al. Gut.2000; 47: 506-513

.

[ یکشنبه 14 مهر1392 ] [ 0:13 قبل از ظهر ] [ erfan-alireza ] [ ]


-->

What is a hs-CRP test, and do you need one? آزمون HS-CRP چیست و آیا شما نیاز به یک؟

What is hs-CRP? HS-CRP چیست؟

C-reactive protein (CRP) is a protein that the liver makes when there is inflammation in the body. پروتئین C-reactive (CRP) یک پروتئین است که کبد باعث می شود زمانی که التهاب در بدن وجود دارد. It's also called a marker of inflammation , and can be measured with an hs-CRP (high-sensitivity C-reactive protein) test, sometimes also called a CRP test. آن را نیز به عنوان یک مارکر التهاب نامیده می شود، و می توان با یک آزمایش HS-CRP (پروتئین واکنشی C با حساسیت بالا)، گاهی اوقات نیز یک تست CRP نامیده می شود اندازه گیری شده است. Inflammation is a way for the body to protect itself from injuries or infections, and inflammation can be caused by smoking, high blood pressure, and high blood sugar. التهاب راه را برای بدن برای محافظت از خود را از صدمات یا عفونت و التهاب می تواند توسط سیگار کشیدن، فشار خون بالا و قند خون بالا ایجاد می شود. Excessive inflammation has been linked to heart disease. التهاب بیش از حد شده است به بیماری های قلبی مرتبط است.

Why is hs-CRP tested? چرا HS-CRP آزمایش داد؟

hs-CRP testing is used to predict the risk of developing heart disease and its complications, such as heart attacks , strokes , peripheral arterial disease , and sudden cardiac death. تست HS-CRP استفاده می شود برای پیش بینی خطر ابتلا به بیماری قلبی و عوارض ناشی از آن، از جمله حمله قلبی ، سکته مغزی ، بیماری شریانی محیطی ، و مرگ ناگهانی قلبی است. Higher hs-CRP levels are linked to a higher risk of these problems. غلظت hs-CRP عالی به خطر بالاتر ابتلا به این مشکلات مرتبط است.

About 50% of all heart attacks and strokes affect people who seem healthy and have normal cholesterol levels. حدود 50 درصد از تمام حملات قلبی و سکته مغزی افرادی که سالم به نظر می رسد و سطح کلسترول طبیعی تاثیر می گذارد. hs-CRP testing offers a way to identify some of these people so that they can reduce their heart disease risk before they have a heart attack or stroke. تست HS-CRP ارائه می دهد راه را برای شناسایی برخی از این افراد به طوری که آنها می تواند خطر ابتلا به بیماری قلبی خود را قبل از آنها به یک حمله قلبی یا سکته مغزی را کاهش می دهد. That's why it's important to have both hs-CRP and cholesterol tests if your doctor recommends it. به همین دلیل مهم است که هر دو آزمون کلسترول hs-CRP و اگر پزشک شما توصیه. Ask your doctor if you should have your cholesterol and/or hs-CRP levels tested. پزشک خود بپرسید که آیا شما باید کلسترول و / یا سطح HS-CRP آزمایش.

How is hs-CRP tested? چگونه HS-CRP آزمایش است؟

CRP is measured with a simple blood test, called a high-sensitivity CRP (hs-CRP), that can be done in the lab using a blood test. CRP با یک آزمایش خون ساده، به نام CRP با حساسیت بالا (HS-CRP)، که می تواند در آزمایشگاه با استفاده از یک آزمایش خون انجام می شود اندازه گیری می شود. To save time, hs-CRP testing can be done at the same time as cholesterol testing. برای صرفه جویی در وقت، تست HS-CRP می تواند در همان زمان به عنوان آزمایش کلسترول انجام می شود. However, it can also be done separately. با این حال، آن را نیز می تواند به طور جداگانه انجام می شود. hs-CRP testing can be done at any time of day because it does not require fasting. تست HS-CRP را می توان در هر زمان از روز انجام شود زیرا آن را روزه نیاز ندارد.

What do the results mean? نتایج چیست؟

In general, the higher the hs-CRP, the higher your risk of developing heart disease and its complications such as heart attacks , strokes , peripheral vascular disease , and sudden cardiac death. به طور کلی، بالاتر از HS-CRP، بالاتر از خطر خود را از ابتلا به بیماری قلبی و عوارض ناشی از آن مانند حمله قلبی ، سکته مغزی ، بیماری عروق محیطی ، و مرگ ناگهانی قلبی است. The lower your hs-CRP levels, the better. در سطوح پایین تر خود را HS-CRP، بهتر است. Some people with high hs-CRP levels may need to take cholesterol medications to reduce their risk of heart disease, even if their cholesterol levels are not high. برخی از افراد با سطح HS-CRP بالا ممکن است نیاز به داروهای کلسترول به کاهش خطر ابتلا به بیماری های قلبی، حتی اگر سطوح کلسترول خود را بالا نیست.

Keep in mind that hs-CRP levels are just part of the picture. به خاطر داشته باشید که سطح HS-CRP تنها بخشی از تصویر. Your doctor will also consider other factors when calculating your risk of heart disease and recommending a treatment plan. پزشک شما همچنین عوامل دیگر در هنگام محاسبه خطر ابتلا به بیماری های قلبی و معرفی یک برنامه درمانی در نظر بگیرند.

Do I need an hs-CRP test? آیا آزمون HS-CRP نیاز دارم؟

Ask your doctor whether you should have a hs-CRP test. پزشک خود بپرسید که آیا شما باید یک آزمون HS-CRP. Your doctor will decide whether a hs-CRP test is appropriate, based on your age and your risk of heart disease. دکتر شما تصمیم خواهد گرفت که آیا آزمون HS-CRP مناسب است، بر اساس سن و خطر ابتلا به بیماری قلبی است.

[ جمعه 1 شهریور1392 ] [ 0:13 قبل از ظهر ] [ erfan-alireza ] [ ]

رشد و تكامل از علوم پايه در طب اطفال است. همه كاركنان بهداشتي مسئولند تا با مراقبت از كودكان و الگوهاي طبيعي رشد آنان به اندازه كافي آشنا باشند.

منحنی رشد

مقدمه

رشد و تكامل از علوم پايه در طب اطفال است. همه كاركنان بهداشتي مسئولند تا با مراقبت از كودكان و الگوهاي طبيعي رشد آنان به اندازه كافي آشنا باشند. اين آشنايي كمك مي‌كند تا بتوانند به موقع وضعيت غير طبيعي را از طبيعي تشخيص داده و اقدام لازم و به موقع را انجام دهند.

واژه رشد و نمو به فرايندي اشاره دارد كه در طي آن تخم گشنيده شده به فرد بالغي تبديل مي‌شود. رشد اصولا به تغييرات در اندازه بدن (به طور كل يا قسمت هاي مختلف آن به تفكيك) اشاره دارد، در حالي كه نمومجموعه اي از تغييرات ناشي از عوامل زيست شناختي، محيطي و هيجاني در ساختار تفكر و رفتار كودك است كه در طول زمان رخ مي‌دهد. اين تغييرات با نظمي ويژه، سازمان يافته و تا حدودي قابل پيش بيني رخ مي‌دهند. رشد و نمو تحت تاثير عوامل بسيار زيادي هستند.

عامل موثر بر رشد و نمو

الف ) صفات ارثي و ژنتيكي

عوامل ژنتيكي بر رشد و تكامل و به ويژه قد، وزن، تكامل اجتماعي و عقلاني و شخصيت موثر هستند.

ب ) سن

ميزان رشد در زندگي جنيني از هر زمان ديگري بيشتر است. در سال اول زندگي نيز ميزان رشد زياد مي‌باشد و بعد از آن به هنگام بلوغ افزايش مي‌يابد.

ج ) جنس

در حدود ده تا يازده سالگي قد و وزن دختران ناگهان افزايش مي‌يابد. اين رشد مربوط به دوران بلوغ است. در پسران جهش رشد كمي ديرتر يعني در دوازده تا سيزده سالگي است.

د ) تغذيه

وضعيت تغذيه پيش از زايمان و پس از آن بر رشد و تكامل اثر مي‌گذارد و در واقع تاخير رشد از نشانه هاي سوء تغذيه است هنگامي كه وضع تغذيه كودك بهبود يابد وزن و قد او شروع به رشد مي‌كند.

ه ) محيط فيزيكي

برخورداري از نور آفتاب، تغذيه خوب، روشنايي و تهويه نيز بر رشد و تكامل اثر مي‌گذارد.

و ) عوامل روانشناختي

عشق، تمايل به مراقبت و روابط مناسب بين والدين و كودك بر تكامل اجتماعي، عاطفي و هوشي كودكان اثر گذار است.

ز ) آلودگي به عفونت ها و انگل ها

بعضي عفونت هاي مادر در دوران بارداري (مانند سرخجه و سيفيليس) بر رشد درون رحمي جنين اثر مي‌گذارد. عفونت هاي پس از زايمان (مانند اسهال و سرخك) رشد و تكامل كودك را به خصوص اگر سوء تغذيه هم در كار باشد كُند مي‌كند. انگل هاي روده اي با خوردن مقدار قابل ملاحظه اي از مواد غذايي كودك مانع رشد و تكامل او مي‌شود.

ح ) عوامل اقتصادي

سطح زندگي خانواده يك عامل مهم است. كودكان خانواده هاي مرفه، وزن و قد بيشتري دارند. عوامل اقتصادي با سطح زندگي و وضع تغذيه مردم بستگي دارد.

ط ) عوامل فرهنگي

ي ) عوامل ديگر

مرتبه تولد كودك، فاصله بين تولد در كودكان، وزن هنگام تولد، چندقلويي، سطح سواد پدران و مادران

جدول 1 ـ مراحل رشد كودك

تكامل شخصي ـ اجتماعي

تكامل تطبيقي

تكامل كلامي

تكامل حركتي

سن

به مادر نگاه مي‌كند و لبخند مي‌ زند

     

6-8 هفتگي

     

راست نگه داشتن سر

سه ماهگي

مادرش را مي‌شناسد

سعي مي‌كند به اشياء دست يابد

گوش فرا مي‌دهد

با كمك مي‌نشيند

4-5ماهگي

از قايم باشك لذت مي‌برد

اشياء را از اين دست به آن دست مي‌كند

از خود سروصدا در مي‌آورد

بدون كمك براي مدت كوتاهي مي‌نشيند

6-8 ماهگي

از بيگانه ها غريبي مي‌كند

اشياء را رها مي‌كند

صداهاي بيشتري از خود در مي‌آورد

سينه خيز مي‌رود

9-10 ماهگي

 

براي بلند كردن اشياء از شست و انگشت نشانه استفاده مي‌كند

نخستين كلمات را بر زبان جاري مي‌كند

بدون كمك مي‌ايستد

10-11 ماهگي

 

مي‌تواند دو مكعب را روي هم بگذارد

كلمات مامان و بابا را با درك معني به كار ميبرد

با قدم هاي گشاد راه مي‌رود

12-14 ماهگي

دستورات دو مرحله اي را مي‌فهمد

اشيائي مانند تيله را مي‌تواند از داخل شيشه مربا خوري، خارج كند

كلمات را به هم وصل مي‌كند

با قدم هاي عادي راه مي‌رود و حتي مي‌دود

18-21 ماهگي

نياز به توالت را خبر مي‌كند

مي‌تواند ستوني با 7-6 مكعب درست كند

جملات كوتاه بر زبان مي‌آورد

مي دود

24 ماهگي

مراحل تكاملي كودك

هر مرحله تكامل كودك، نوعي تحول و نقطه عطفي در رشد و تكامل اوست. اين تحول ها را با توجه به كسب مهارت ها يا اعمال تازه تعيين مي‌كنند و علاوه بر رشد بدني شامل تكامل عقلي و اجتماعي نيز مي‌شود. نشانه هاي مراحل تكامل كودك در جدول شماره 1 آمده است:

رشد جسمي در كودكان

طيف تظاهرات رشد و نمو جسمي از سطح مولكولي مثل فعاليت آنزيم ها، در فرايند تمايزات سلولي جنين، تا تغييرات متابوليك و جسمي همراه بلوغ، متغير است. فرايند رشد از هنگام زايمان تا سن بيست سالگي را مي‌توان در نموداري داراي سه منحني (شكل شماره يك) نشان داد. همانگونه كه در اين منحني مشاهده مي‌شود رشد مغز در سنين پيش از دبستان چشمگير است و رشد اندام هاي تناسلي در سنين بلوغ.

شاخص هاي تن سنجي

براي قضاوت در مورد رشد مناسب كودكان لازم است معيارهايي براي سنجش اين رشد داشته باشيم. اندازه گيري وزن، قد و دور سر مي‌تواند در اين مورد كمك كننده باشند. تركيب هر يك از اين ها با سن يا قد شاخص هايي را مي‌سازند كه شاخص هاي تن سنجي ناميده مي‌شوند.

وزن

وزن از شاخص هاي مهم رشد و تكامل بدني است و ضمنا ساده ترين و درعين حال از بهترين شاخص هاي رشد به حساب مي‌آيد. وزن 95% نوزادان ترم 4.6 - 2.5 كيلوگرم و به طور متوسط 3.4 كيلوگرم مي‌باشد. معمولا پسران كمي از دختران سنگين تر هستند. در 5 ماهگي وزن نوزاد حدود دو برابر، و در دو سالگي 4 برابر وزن تولد خواهد بود و از آن به بعد سرعت افزايش وزن، كمتر خواهد شد و به حدود سالي 2.5 كيلوگرم محدود مي‌شود. نوزادان در روزهاي اول زندگي به طور متوسط 6% و گاهي تا 10% وزن خود را از دست مي‌دهند كه اين كاهش وزن بعد از دو هفته جبران مي‌شود.

در زمان بلوغ يعني در حدود سن 11- 10 سالگي براي دختران و 13- 12 سالگي براي پسران، وزن به طور ناگهاني افزايش مي‌يابد و در هر دو جنس نزديك به دو سال جهش وزني به درازا مي‌كشد. نحوه محاسبه قد و وزن متناسب با سن متوسط شيرخواران و كودكان طبيعي در جدول شماره 2 آمده است.

جدول 2 ـ نحوه محاسبه وزن و قد متناسب با سن متوسط شيرخواران و كودكان طبيعي

 

پوند

كيلوگرم

وزن

7

3.25

هنگام تولد

11 + سن به ماه

9 + سن به ماه

2

12ـ 3 ماهگي

17 + 5 X سن به سال

8 + 2 X سن به سال

6ـ 1 سالگي

5 + 7 X سن به سال

5ـ7 Xسن به سال

2

12ـ 7 سالگي

اينچ

سانتي متر

قد

20

50

هنگام تولد

30

75

در يك سالگي

30 + 5/2 X سن به سال

77 + 6 X سن به سال

12ـ2 سالگي

قد

قد يا طول بدن شاخص ديگري براي اندازه گيري رشد است. قد نوزادان در بدو تولد 55ـ 45 سانتي متر و به طور متوسط 50 سانتي متر مي‌باشد و تا يك سالگي به حدود 1.5 برابر قد در هنگام تولد خواهد رسيد و در حوالي 4 سالگي 2 برابر قد زمان تولد خواهد شد. نحوه محاسبه قد و سن متوسط شيرخواران و كودكان طبيعي در جدول شماره 2 آمده است.

دور سر

افزايش دور سر در سال هاي اول زندگي به علت رشد سريع تر مغز در اين سال ها با شتاب بيشتري روبرو است. در هنگام تولد، دور سر بين 37.2 - 32.6 و به طور متوسط 35 سانتي متر است. در شش ماه اول بعد از تولد دور سر 10 ـ 8 سانتي متر اضافه مي‌شود و به طور متوسط به 44 سانتي متر مي‌رسد. در شش ماه دوم تولد دور سر حدود 3 سانتي متر افزايش مي‌يابد و به طور متوسط به 47 سانتي متر مي‌رسد. دور سر فرد بالغ حدود 54 سانتي متر است. ميانه اندازه دور سر در شيرخواران و كودكان در جدول شماره 3 آمده است.

 

جدول 3 ـ ميانه اندازه دور سر در شيرخواران و كودكان (به سانتي متر)

 

دختران

 

پسران

جنس

 

سن

صدك 5 تا 95

ميانه

صدك 5 تا 95

ميانه

35.9 ـ 32.1

34.3

37.2- 32.6 34.8

بدو تولد

3/38ـ2/34

36.4

6/39ـ9/34

37.2

يك ماهگي

7/41ـ3/37

39.5

1/43ـ4/38

40.6

3 ماهگي

6/44ـ3/40

42.2

2/46ـ5/41

43.8

6 ماهگي

4/46ـ3/42

44.3

1/48ـ5/43

45.8

9 ماهگي

6/47ـ5/43

45.6

3/49ـ8/44

47.0

يك سالگي

1/49ـ0/45

47.1

6/50ـ3/46

48.4

5/1 سالگي

1/50ـ1/46

48.1

4/51ـ3/47

49.2

دو سالگي

8/50ـ0/47

48.8

2/52ـ0/48

49.9

5/2 سالگي

4/51ـ6/47

49.3

8/52ـ6/48

50.5

3 سالگي

 

شايان ذكر است كه يك بار اندازه گيري هر كدام از اين معيارها تنها وضعيت همان لحظه را مشخص مي‌كند و سير پيشرفت معيار اندازه گيري شده را نشان نمي‌دهد. حتي اگر در فواصل منظم نيز اندازه گيري صورت گيرد باز نمي‌توان قضاوت مناسبي در مورد چگونگي رشد كودك داشت چرا كه همانگونه كه قبلا اشاره شد عواملي مثل نژاد، وضعيت فرهنگي و . . . مي‌توانند بر روي رشد، موثر باشند.

لذا تنها در صورتي مي‌توان در مورد چگونگي رشد كودكان يك منطقه اظهار نظر كرد كه ميانگين رشد كودكان خوب تغذيه شده و سالم آن منطقه را بدانيم و يا كودكان آن منطقه را با ميانگين رشد كودكان جمعيت استانداردي مقايسه نماييم. در حال حاضر جمعيت مرجع انتخاب شده مربوط به NCHS (National Center Health Statistics) آمريكا مي‌باشد.

استاندارد (NCHS)

كارت استاندارد رشد بر اساس اطلاعاتي كه توسط مركز ملّي آمار حياتي آمريكا (NCHS) در فاصله سال هاي 1963 تا 1975 جمع آوري شده، تهيه گرديده است. براي اينكار نمونه اي بيش از 20 هزار كودك آمريكايي از بدو تولد تا 18 سالگي انتخاب شده و بدون لباس وزن شدند. نمونه مورد بررسي شامل كودكان صفر تا 36 ماه و 2 تا 18 ساله بود كه پس از تجزيه و تحليل، منحني هاي جداگانه اي براي آن ها رسم شد.

براي كودكان زير دو سال اندازه قد به صورت خوابيده (Stature) و به وسيله دو نفر اندازه گيري شد (نفر اول براي ثابت كردن كودك و نفر دوّم براي خواندن عدد قد). براي كودكان بزرگتر از دو سال، قد به صورت ايستاده (Height) اندازه گيري شده است. اين تفاوت تكنيك در اندازه گيري باعث شده است كه قد كودكان 24 تا 36 ماهه در اين دو منحني با يكديگر اختلاف داشته باشند. در نهايت اين اطلاعات در چهار نمودار استاندارد ارائه شده است : وزن براي سن، قد براي سن، وزن براي قد، دور سر براي سن. اخيرا شاخص توده بدني براي سن نيز به عنوان نموداري ديگر پيشنهاد شده است.

بسيار حائز اهميت است كه نقاط قوت و محدوديت هاي اين منحني ها مورد توجه قرار گيرند. اطلاعات NCHS نماينده جمعيتي از كودكان سالم و خوب تغذيه شده در ايالات متحده آمريكا است. هر چند اين جمعيت با وضعيت جمعيتي بسياري از كشورهاي جهان متفاوت است، اما با اين حال منحني هاي NCHS توسط سازمان جهاني بهداشت به عنوان استاندارد بين المللي براي رشد در 5 سال اول زندگي براي تمام كشورها پذيرفته شده است. اختلاف رشد كودكان بين كشورهاي توسعه يافته و در حال توسعه، بيشتر مربوط به شرايط محيطي است تا اختلافات ژنتيكي. سازمان جهاني بهداشت، تهيه منحني استاندارد كشوري را توصيه نمي‌كند و معتقد است كودكان در سال هاي اوليه زندگي اگر در شرايط مطلوب قرار گيرند از حد اكثر پتانسيل رشد خود استفاده خواهند كرد و تفاوت هاي ژنتيكي بيشتر در دوران بلوغ تظاهر پيدا مي‌كنند.

 

استفاده از استاندارد NCHS براي بررسي رشد كودكان ايراني

تجارب كشورهاي مختلف نشان داده است كه تمام كودكان زير 5 سال در شرايط مطلوب به طور بالقوه از پتانسيل رشد يكساني برخوردار هستند. بر اين اساس سال ها است كه سازمان جهاني بهداشت استفاده از منحني هاي استاندارد NCHS را براي ارزيابي وضعيت رشد كودكان به تمام كشورها پيشنهاد كرده است. مطالعات كشور ما نيز نشان داده است كه كودكان و نوجوانان ايراني در طبقات مرفه و محيط مناسب اقتصادي و اجتماعي و بهداشتي، رشد جسمي مطلوب و قابل مقايسه با استاندارد NCHS دارند.

همانطور كه گفته شد بر اساس چگونگي رشد جمعيت مرجع، نمودارهايي بر حسب تركيب متغيرهاي وزن، قد و دور سر، رسم شده و بر همين اساس شاخص هايي براي رشد كودكان معرفي گرديده اند كه عبارتند از:

شاخص هاي رشد كودكان

� وزن براي سن

� قد براي سن

� دور سر براي سن

� وزن براي قد

� شاخص توده بدن (BMI) براي سن

يكي از راه هاي معمول براي مقايسه شاخص رشد هر كودك با جمعيت مرجع، مقايسه موقعيت كودك مورد بررسي با صدك هاي برگرفته از جمعيت مرجع مي‌باشد.

شاخص هاي رشد و مفهوم صدك

صدك ها درصدهاي تجمعي از يك متغير مي‌باشند. مثلا اگر نمره 10 كمترين نمره كسب شده در درس خاصي در كل يك دانشكده باشد نتيجه مي‌گيريم كه 100% دانشجويان نمره اي بيش از 10 كسب كرده اند و يا به عبارت ديگر هيچكس نمره اي كمتر از 10 نگرفته است. بنابراين نمره 10 را مي‌توان به عنوان صدك صفر محسوب كرد. حال اگر نيمي از دانشجويان نمره اي بيش از 15 و نيمي ديگر كمتر از 15 گرفته باشند ميتوان اينگونه استدلال كرد كه صدك 50 (ميانه) نمرات دانشجويان در اين درس خاص نمره 15 مي‌باشد. يعني 50% از كل دانشجويان زير 15 گرفته اند و 50% بالاي آن و اگر فقط 3% از دانشجويان نمره بالاي 19 داشته باشند نمره 19 صدك 97 را نشان مي‌دهد يعني 97% دانشجويان زير نمره 19 را كسب كرده اند.

در نمودار رشدي كه مقياس وزن براي سن را مي‌سنجد دو صدك 3 و 97 به عنوان حد بالايي و پاييني انتخاب شده اند. صدك 3 منطبق بر منهاي دو انحراف معيار از ميانگين و صدك 97 منطبق بر مثبت دو انحراف معيار از ميانگين مي‌باشد. به عبارت ديگر 95% كودكان جمعيت مرجع (95% كودكان طبيعي) بين صدك 3 و 97 قرار مي‌گيرند.

نمودارهاي رشد متفاوتي بر حسب اينكه كدام شاخص را انتخاب كنيم وجود دارد. نموداري كه از همه بيشتر استفاده مي‌شود و در ايران نيز از آن استفاده مي‌كنند شاخص وزن براي سن را مي‌سنجد. اين شاخص تحت تاثير تغييرات اخير در وضعيت تغذيه يا سلامتي مي‌باشد. با اين شاخص نمي‌توان كودكان و نوجوانان را به دسته هاي كم وزن و يا بيش وزن طبقه بندي كرد اما وسيله بسيار خوبي براي پايش وضعيت رشد كودكان مي‌باشد. شاخص قد براي سن كوتاهـي يا بلندي را مي‌سنجد كه اگر كمتر از حد استاندارد باشد به آن كوتاه قدي (Stunting) اطـلاق مـي‌شـود. شـاخـص وزن بـراي قد نيــازي بـه دانستـن سـن نـدارد و مـي‌توانـد كم وزني (Underweight)، لاغري (Wasting) و يا بيش وزني (Overweight) كودكان را مشخص كند. شاخص دور سر براي سن مي‌تواند بازتابي از اندازه مغز و رشد اين عضو باشد. شاخص توده بدني براي سن تركيبي از وزن و قد براي سن است و مي‌توان بوسيله آن كودكان و نوجوانان را به گروه هاي كم وزن، با وزن زياد و يا در خطر وزن زياد دسته بندي كرد.

جدول 3 ـ طبقه بندي شيوع اختلال رشد بر اساس شاخص هاي وزن براي سن، قد براي سن و وزن براي قد برحسب درصدهاي زير صدك 3

 

با شيوع خيلي زياد

با شيوع بالا

 

با شيوع متوسط

 

با شيوع پايين

 

ميزان شيوع

شاخص

در كودكان

زير 5 سال

30 +

9/29ـ20

9/19ـ10

كمتر از 10%

وزن براي سن

40 +

9/39ـ30

9/29ـ20

كمتر از 20%

قد براي سن

15 +

9/14ـ10

9/9ـ5

كمتر از 50%

وزن براي قد

 

جدول شماره 4 وضعيت كودكان زير پنج سال ايراني را در سال 1377 نشان مي‌دهد.

جدول 4 ـ شاخص هاي تن سنجي كودكان زير پنج سال ايراني در سال 1377 (بر اساس مطالعه بررسي شاخص هاي تن سنجي ايران)

 

زير پنج سال

 

 

59-24

ماهگي

 

24-0

ماهگي

 

 

 

شاخص

 

 

كل

دختر

پسر

روستا

شهر

تعداد

درصد

درصد

درصد

درصد

درصد

درصد

درصد

302948

9/4

7/4

1/5

8/4

6/5

2/5

3/4

متوسط و شديد

*

لاغري

55644

9/0

6/0

2/1

9/0

0/1

9/0

0/1

شديد

952122

4/15

9/13

8/16

8/21

0/11

4/15

5/15

متوسط و شديد

**

كوتاهي

234939

8/3

6/3

0/4

6/6

5/2

8/3

9/3

شديد

673905

9/10

7/9

9/11

7/13

6/9

8/12

7/7

متوسط و شديد

***

كم وزني

92739

5/1

0/1

0/2

0/2

1/1

9/1

0/9

شديد

شيوع اختلالات رشد بر اساس شاخص هاي رشد

جدول شماره 3 وضعيت شيوع اختلال رشد را بر اساس هريك از شاخص هاي فوق الذكر و بر اساس ميزان درصدهاي زير صدك 3 نشان مي‌دهد.

*لاغري : پديده اي حاد و حاصل بيماري يا بحراني در گذشته نزديك است كه در آن كودك بخشي از وزن خود را از دست مي‌دهد. براي اطلاع از لاغري، قد با وزن سنجيده مي‌شود. معمول ترين علل لاغري كودكان مشتمل است بر بيماري هاي حاد مثل اسهال شديد يا عفونت تنفسي فوقاني و بحران هاي كمبود غذا، كه در آن خانواده به مواد غذايي دسترسي نمي‌يابند. لاغري كودكان در مناطق روستايي معمولا الگوي فصلي دارد، همچنين در شهر و روستا در شرايطي ديده مي‌شود كه: الف ـ كودك دچار بيماري هاي شديد شود. ب ـ كودك دچار بحران حاد كم غذايي شود. بحران حاد كم غذايي علاوه بر شرايط بروز حوادث غيرمترقبه، همچون قحطي، سيل، زلزله و . . . در موارد زير نيز پديد مي‌آيد:

� مرگ مادر يا ديگر عزيزان كودك يا جدا شدن از آن ها

� پيدايش بحران هاي عاطفي مانند به دنيا آمدن نوزاد و كم توجهي به كودك

� قرار گرفتن خانواده در شرايط خاص همچون مهاجرت يا مسافرت هاي طولاني با شرايط نامطلوب

� قرار گرفتن خانواده در شرايط محيطي و بهداشتي نامناسب همراه با محدوديت دسترسي به مراقبت هاي بهداشتي مناسب و . . .

در بررسي لاغري بايد به اين نكته توجه كرد كه اين شاخص به تنهايي نمي‌تواند وضع كودكان يك منطقه را نشان دهد، زيرا ممكن است در منطقه اي كودكان به دليل سوء تغذيه كوتاه قد باشند، به همين دليل شيوع لاغري در آن منطقه و در نهايت شيوع سوء تغذيه در آن جامعه كمتر از واقع برآورد گردد. يكي از دلايل لاغري در مناطق شهري، نامطلوب بودن شرايط محيطي و بهداشتي در حاشيه شهرها است. اگرچه در ايران مراقبت هاي اوليه بهداشتي ، تقريبا تمام نواحي روستايي را پوشش مي‌دهد گسترش پوشش اين خدمات در شهرها با آهنگ افزايش جمعيت شهري به ويژه در حاشيه شهرها همخوان نبوده است. طرح استفاده از رابطان بهداشتي كه به منظور مقابله با اين مشكل طراحي شده است نيز فقط يك سوم جمعيت شهري و حاشيه آن را در پوشش خود دارد.

 

** كوتاه قدي تغذيه اي : يا Stunting بازتاب غفلت گذشته و فرصت هاي از دست رفته است. كوتاه قدي تغذيه معرف سوء تغذيه اي مزمن است كه سبب مي‌شود كودك به قد مناسب براي سن خود دست نيابد. محروميّت مستمر در دست يافتن به غذاي كافي، به علت فقر، عفونت هاي مكرر حاصل از شرايط ناسالم محيطي و بهداشتي، و دسترسي نداشتن به خدمات و مراقبت هاي مطلوب بهداشتي از مهم ترين علت هاي كوتاه قدي تغذيه اي است.

 

*** كم وزني : معرّف آن است كه وزن كنوني كودك از وزن مناسب براي سن او كمتر است. كم وزني بازتاب سوء تغذيه حاد و مزمن، هر دو است. كودك به علت محروميّت حاد يا مزمن از غذا، يا به دليل حمله هاي حاد يا مزمن بيماري ها دچار كم وزني مي‌شود. بنابراين در چنين شرايطي مهم آن است كه علت بلافصل و علت هاي زمينه اي سوء تغذيه مشخص گردد و تا جايي كه ممكن است براي رفع آن ها تلاش شود. در برنامه هاي سنتي پايش رشد غالبا در مورد وزن براي سن و بر صدك هاي مشخصي تاكيد مي‌شود و مداخله وقتي آغاز مي‌گردد كه وزن كودك به پايين تر از معيار مرجع رسيده باشد. طبق تعريف كم وزني در اين گونه پايش زماني به درمان اقدام مي‌شود كه سوء تغذيه اتفاق افتاده است و حال آنكه اگر به جاي سنجش وزن مناسب براي سن در زماني معين بر وزن گيري كودك در فاصله دو توزين تاكيد شود نوع مداخله جاي خود را از درمان سوء تغذيه به پيشگيري از آن خواهد داد.

لازمه قضاوت درست در باره وضعيت تن سنجي جامعه، توجه همزمان به هر سه شاخص است. كم وزني گاهي با لاغري و گاه با كوتاه قدي يا با هر دو همراه است. در كودك كوتاه قد ممكن است وزن، با قد كودك به ظاهر متناسب ولي با سن او نامتناسب باشد. چنين كودكي حتي فربهي گمراه كننده دارد و حال آنكه سوء تغذيه با بيماري هاي گذشته قد او را از آنچه انتظار مي‌رود كوتاه تر كرده است. برعكس در كودكي كه قد او متناسب سن است امكان دارد به علت وقوع سوء تغذيه يا بيماري همانگونه كه در نمودار ديده مي‌شود تا قبل از 6 ماهگي مشكل وزن گيري وجود ندارد كه به علت تغذيه با شير مادر در اين دوران است و بعد از اين دوران كه تغذيه كمكي شروع مي‌شود شيوع كم وزني نيز رو به افزايش مي‌گذارد.

يكي ديگر از شاخص هاي تن سنجي شاخص توده بدني BMI (Body Mass Index) براي سن مي‌باشد كه خصوصا در سال هاي اخير توسط مركز كنترل بيماري هاي آمريكا پيشنهاد شده است. در اين طريقه شاخص توده بدني را براي سن محاسبه مي‌كنند. شاخص توده بدني به طريق زير محاسبه مي‌شود :

= شاخص توده بدن ، همانگونه كه ملاحظه مي‌شود اين شاخص تركيبي از وزن و قد براي سن است و مي‌توان بوسيله آن كودكان و نوجوانان را به گروه هاي با كم وزن، با وزن زياد و يا در خطر وزن زياد دسته بندي كرد.

نمودار رشد

نمودار رشد (شكل شماره 3 ) يا جاده سلامتي نخستين بار توسط ديويد مورلي (David Morely) طرح ريزي و سپس توسط WHO تغييراتي در آن داده شد. نمودار رشد نموداري ديداري از رشد و تكامل جسمي است. اين نمودار براي پايش رشد كودك طرح ريزي شده است تا بتوان دگرگوني هاي رشد را در طول يك مدت زماني تفسير كرد. وزن كردن متوالي كودك براي پايش رشد او ضروري است چرا كه تنها يك بار اندازه گيري وزن كودك و ثبت آن نشانه مشخصات كودك در همان يك لحظه است. اولين توزين بايد در وقت تولد يا هر چه زودتر بعد از تولد صورت گيرد. تا بتوان پيشرفت رشد را تفسير كرد. وزن هنگام تولد در تشخيص و پيش بيني وضعيت آينده، اهميت بسياري دارد. در باره تعداد دفعات وزن كردن كودكان بايد بر اساس ساير برنامه ها نظير واكسيناسيون، توانايي مادران به حضور در واحدهاي بهداشتي درماني، وقت كاركنان براي ارائه اين خدمت، برنامه هاي كاركنان براي بازديد از منازل و غيره تصميم گرفت و در مورد يك كودك خاص بر اساس وضعيت خود او و مخاطراتي كه كودك را تهديد مي‌كند تصميم گرفته شود.

مراقبت ايده آل از كودكان

� در سال اول هر يك ماه يك بار

� در سال دوم هر دو ماه يك بار

� در سال سوم هر سه ماه يك بار

� تا شش سالگي هر 6 ماه يك بار

از اين نظر سه سال اول زندگي، بحراني ترين سال هاي حيات است. علاوه بر اين برنامه هر بار كه كودكي به واحد بهداشت خانواده آورده مي‌شود بايد توزين شود و وزن او در منحني رشد ثبت گردد، به خصوص اگر كودك بيمار باشد.

در هر بار توزين، وزن بايد در برگه نمودار رشد نشانه گذاري شود. با نشانه گذاري وزن كودك در برابر سن او به طور ماهانه، منحني رشد كودك يعني وزن به ازاي سن به دست مي‌آيد. در برگه پايش رشد، نمودار وزن به ازاي سن رسم خواهد شد و قد كودك در نظر گرفته نمي‌شود زيرا وزن براي شناخت رشد، وسيله حساس تري است و هرگونه انحراف وزن از وضع طبيعي را به آساني مي‌توان با مقايسه منحني وزن كودك با منحني استاندارد، شناسايي كرد. كودك ممكن است وزن از دست بدهد ولي از قد او چيزي كم نمي‌شود.

نمودار رشد وسيله اي است ساده و ارزان براي پايش افزايش وزن و در واقع پايش سلامت كودك در طول زمان است. در اين نمودار رقم وزن روي محور عمودي و معمولا به كيلوگرم مشخص مي‌شود. معمول بر آن است كه براي تامين دقت بيشتر، فواصل كيلوگرم به اجزاء كوچكتر آن تقسيم مي‌شود. محور افقي معمولا سن كودك را از تولد تا 5 سالگي نشان مي‌دهد كه براي تامين دقت بيشتر، با فواصل يك ماه و تقسيم آن به 15 روز مشخص مي‌شود. به تجربه ثابت شده است كه در نظر گرفتن جاي وسيع‌تر براي سه سال اول زندگي و متراكم كردن دو سال بعد مفيدتر مي‌باشد. زيرا هر چه كودك كوچكتر باشد رشد او سريعتر است و حساسيت او به انحراف از الگوي معيار افزايش مي‌يابد و از اين رو بايد در آن مدت سنجش وزن به دفعات بيشتر صورت گيرد.

كشورهاي مختلف براي كاربرد عادي، انواع متعدد نمودار رشد را به كار مي‌برند. بعضي نمودارها تنها دو منحني مرجع ولي بعضي ديگر تا پنج منحني مرجع دارند. سازمان جهاني بهداشت در سال هاي اخير كوشش كرده است تا نمودارهاي رشد و منحني هاي مورد استفاده در سراسر جهان را يكسان كند. نمونه اي از نمودار رشد سازمان جهاني بهداشت در شكل شماره 3 نشان داده شده است. همانگونه كه در اين شكل نشان داده شده است اين نمودارها دو منحني مرجع دارند. منحني بالايي نشان دهنده ميانه وزن (پنجاهمين صدك) پسران (كه كمي بيشتر از ميانه دختران است) و منحني پاييني نشان دهنده سومين صدك دختران (كمي كمتر از سومين صدك پسران) است و به اين ترتيب نمودار سازمان جهاني بهداشت را مي‌توان براي هر دو جنس به كار برد. فاصله بين دو منحني صدك 3 و صدك 95 را در شكل شماره 3 "جاده سلامتي" مي‌نامند. جاده سلامتي منطقه طبيعي رشد را براي بيشتر جوامع نشان مي‌دهد. اين منطقه جايي است كه 95% كودكان سالم كه به عنوان مرجع به كار گرفته مي‌شوند، در آن جاي مي‌گيرند. هر گاه رشد كودك، عادي باشد منحني رشد او بالاتر از سومين صدك و به موازات "جاده سلامتي" پيش مي‌رود. جهت منحني رشد بيش از وضعيت نقاط ثبت شده وزن اهميت دارد. افقي شدن يا نزولي شدن منحني رشد كودك نشانه نارسايي رشد است كه خود نخستين نشانه سوء تغذيه پروتئين انرژي مي‌باشد و ميتواند چند هفته يا چند ماه پيش از نشانه هاي باليني روي دهد. چنين كودكي نياز به مراقبت ويژه دارد. هدف از مراقبت كودك حفظ وزن كودك در بالاي منحني سومين صدك است.

نمودارهاي رشد مورد استفاده در ايران

اين نمودارها در شكل شماره 4 و 5 نشان داده شده است. همانگونه كه ملاحظه مي‌شود در اين نمودارها علاوه بر صدك هاي 3 ، 50 و 97 صدك هاي مياني نيز رسم شده اند. فاصله هر صدك با صدك بعدي با رنگ خاصي مشخص شده است. اين كار تفسير چگونگي رشد كودك را براي مادر آسان تر خواهد كرد اما از طرفي ممكن است مادر فقط به رنگ ها توجه كند و مراقب مختل شدن سير سعودي منحني رشد نگردد. در اين منحني ها سعي بر اين بوده است كه با ترسيم و توضيح انواع مختلف وضعيت هاي منحني رشد مادر را از اين مهم آگاه سازند. از مشخصه هاي ديگر اين منحني ها اين است كه نمودار مربوط به دو شاخص ديگر يعني قد براي سن و دور سر براي سن رسم شده اند و مي‌توان با رسم منحني هاي مربوط به اين دو شاخص از وضعيت رشد كودك اطلاع دقيق تري كسب كرد. در پشت كارت رشد نيز كارت واكسيناسيون، كارت مراقبت كودك و نيز اطلاعات مفيدي در مورد تغذيه شيرخوار و شروع تغذيه كمكي درج شده است.

موارد استفاده از منحني رشد

الف ـ وسيله بسيار با ارزشي براي پايش رشد در مراقبت از سلامتي است

ب ـ ابزاري تشخيصي است براي شناسايي "كودك پر مخاطره" . براي مثال سوء تغذيه را پيش از بروز نشانه هاي باليني و عملي مي‌توان شناسايي كرد.

ج ـ در برنامه ريزي و ايجاد سياست بهداشتي با تعيين درجه سوء تغذيه پايه اي عيني براي برنامه ريزي در رابطه با مراقبت بهداشتي كودك در سطح محلي و ملّي به دست مي‌آيد.

د ـ به خاطر ويژگي ديداري، نمودار رشد، مي‌توان در مورد سلامت كودك به مادر آموزش داد و او را تشويق كرد تا در پايش رشد كودك مشاركت فعال تري داشته باشد.

ه ـ ابزاري عملي است كه در باره نوع مداخله مورد نياز به كارمند بهداشتي كمك و كار ارجاع را آسان تر مي‌كند.

و ـ نمودار رشد را براي آموزش مي‌توان به كار گرفت. به عنوان نمونه اهميت تغذيه كافي و اثرهاي زيان بار اسهال را با آن مي‌توان نشان داد.

روش هاي ديگر پايش رشد

پايش رشد به وسيله نمودار وزن براي سن تنها يكي از روش هاي پايش رشد است و نشانگرهاي ديگري هم مانند قد براي سن، وزن به ازاي قد و دور بازو براي پايش رشد كودك به كار گرفته مي‌شود. دو نشانگر آخري مستقل از سن و به خصوص وقتي سن معلوم نباشد سودمند هستند.


[ یکشنبه 30 تیر1392 ] [ 3:7 بعد از ظهر ] [ erfan-alireza ] [ ]
          مطالب قدیمی‌تر >>

.: Weblog Themes By Pichak :.

درباره وبلاگ

رشته علوم ازمایشگاهی از آن جهت كه بسيار حساس و تعيين كننده در سلامت جامعه و بسيار كمك كننده در تشخيص پزشكان مي باشد ، نقشي بسيار كليدي و مهم در عرصه پزشكي ايفا ميكند. و دانشجويان اين رشته بايستي به اين باور برسند كه كاري بسيار حساس و دقت پذير را انتخاب نموده اند وبايستي خود را به صورت يك قطب و قدرت علمي در بياورند و تا جايي كه مي توانند بر اطلاعات علمي خود بيفزايند.
. این رشته شامل گرایش‌های زیر می‌شود:

میکروب شناسی
انگل شناسی
خون شناسی
بانک خون
بیو شیمی
سرم شناسی
ایمنی شناسی
ویروس شناسی
قارچ شناسی
کنترل کیفی
امکانات وب
  • پرشین ووی
  • حامل